Najważniejsze ukraińskie święta
Na Ukrainie, podobnie jak w Polsce dokonać możemy rozróżnienia na dwa rodzaje dni świątecznych. Pierwsze z nich to uroczystości i obchody związane z wydarzeniami o randze narodowej. Drugie, to wynikające z dominującego tutaj wyznania grecko-katolickiego święta religijne o mocnym zabarwieniu symbolicznym.
Ważniejsze święta państwowe na Ukrainie:
- 1 stycznia, czyli Nowy Rok
- 22 stycznia to Dzień Jedności Ukrainy
- 23 lutego – Dzień Mężczyzn
- 8 marca, czyli „komunistyczny”, międzynarodowy Dzień Kobiet
- 1 i 2 maja to z kolei obchody Międzynarodowego Święta Pracy
- 9 maja – Dzień Zwycięstwa
- 28 czerwca jest dniem ustanowienia Konstytucji Ukrainy
- 23 sierpnia związany jest ze Świętem Flagi Narodowej
- 24 sierpnia: Dzień Niepodległości Ukrainy
- 6 grudnia – Dzień Zbrojnych Sił Ukrainy
Święta religijne obchodzone są przez Ukraińców w innych niż w Polsce terminach. Różnica ta wynika z rozbieżności pomiędzy codziennym ukraińskim kalendarzem gregoriańskim a kalendarzem juliańskim. Według tego drugiego ustalane są bowiem święta w kościele prawosławnym. Większość z uroczystości religijnych obchodzona jest na Ukrainie na podobną modłę jak u nas, istnieją jednak i takie obrzędy, które typowe są wyłącznie dla obrządku wschodnio-katolickiego. Przyjrzyjmy się zatem poszczególnym świętom ukraińskim.
Do najważniejszych uroczystości religijnych należą:
* Wigilia, nosząca na terenie Ukrainy zwyczajową nazwę „Swiatyj Weczir”, „Bahatij Weczir” lub „Bahata Kutia”. Obchodzona jest w dzień katolickiego święta Trzech Króli, czyli 6 stycznia. Ukraińskie tradycje, związane z przygotowaniami do wigilijnej wieczerzy są w tym przypadku bardzo zbliżone do polskich. Pod obrus wkłada się siano, wyczekuje pierwszej gwiazdy oraz serwuje 12 potraw, z których najważniejsza jest bardzo słodka kutia, spotykana również na rodzimych stołach wigilijnych.
* Boże Narodzenie, obchodzone 7 stycznia, nazywane jest na Ukrainie „Rizdwem”. Podobnie jak u nas, zarówno Pierwszy jak Drugi dzień zimowych świąt to czas przeznaczony dla rodziny. W tym okresie na Ukrainie panuje także popularny po naszej stronie granicy zwyczaj kolędowania.
* Małanka obchodzona 13 stycznia to odpowiednik naszego Sylwestra. Nazwa wzięła się od patronki tego dnia, czyli świętej Melanii. 14 stycznia z kolei to ukraiński Nowy Rok, czyli „Staryj Nowyj Rik”.
* Jordan lub Wodochreszcza to odpowiednik święta Objawienia Pańskiego, obchodzony 19 stycznia. Według tradycji ten dzień to pamiątka chrztu Jezusa, dlatego ukraińscy popi święcą wtedy wodę, która według wierzeń nabiera właściwości leczniczych.
*Stritennia, czyli Święto Ofiarowania Pańskiego lub Matki Boskiej Gromnicznej. 15 lutego Ukraińcy upamiętniają dzień, w którym nowonarodzony Jezus został przyniesiony do jerozolimskiej świątyni. Podczas tej uroczystości również poświęca się wodę i świece, tak zwane „gromnice”, które mają chronić domy, ludzi i zwierzęta gospodarskie.
* Wielkanoc to kolejne ważne święto w kalendarzu juliańskim. Poprzedzone 40-dniowym postem zaczynają się od całonocnej, wielko-sobotniej mszy. Wierni przynoszą wtedy do świątyni koszyki z tradycyjną święconką i pisankami. Podobnie jak w obrządku zachodnim, tak i tutaj Niedzielę zaczyna rodzinne, odświętne śniadanie, podczas którego domownicy pozdrawiają się hasłem „Chrystos woskres”.
* Iwana Kupała to pogańsko-chrześcijańskie obchody urodzin Jana Chrzciciela. W wieczór tego święta rozpala się ogniska, które pierwotnie miały bardzo magiczny charakter. Tego dnia wybierano się też na poszukiwania tajemniczego kwiatu paproci, mającego zapewnić znalazcy wejście w posiadanie olbrzymich skarbów.
* Święto Przemienienia Pańskiego (ukraińskie „Spas”), czyli święto urodzaju, obchodzone jest 19 sierpnia i należy do dwunastu najważniejszych prawosławnych świąt na terenie Ukrainy. W tym dniu celebruje się płody rolne oraz owoce, które zrodziła dla ludzi ziemia.